🇳🇴
Hans Eminense Metropolitt Cleopas av Sverige og hele Skandinavia
Episkopal encyklika for Den store torsdag
9. april 2026
Kjære høyt elskede brødre og søstre i Kristus,
kjære barn,
På denne høytidelige og hellige kvelden, Den store torsdag, står vi ved terskelen til vår Herres lidelse. I kveld inviterer Kirken oss ikke bare til å minnes den siste nattverd, men også til å tre åndelig inn i mysteriet om Kristi lidelse, forutsagt århundrer før den fant sted.
Blant profetenes stemmer taler ingen med slik dybde om lidelsen som profeten Jesaja. Hans ord, skrevet lenge før Kristi komme, opplyser veien som fører til korset.
Profeten sier: «Han ble foraktet og forkastet av mennesker, en smertenes mann, vel kjent med lidelse». I disse ordene kjenner vi igjen Kristus — forlatt, misforstått og forrådt.
Denne natten blir Han overgitt, fornektet og forlatt alene. Den lidende tjener fra Jesaja er ikke en fjern skikkelse; det er Jesus selv, som frivillig trer inn i menneskelig smerte. Jesaja fortsetter: «Sannelig, våre sykdommer tok Han på seg, og våre smerter bar Han».
Lidelsen er ikke bare en hendelse av smerte; den er en handling av kjærlighet. Kristus lider ikke for seg selv, men for oss — for våre synder, våre byrder, vår brutt tilstand. Hvert slag, hver hån, hvert øyeblikk av smerte bæres for verdens frelse.
Profeten sier enda tydeligere: «Han ble såret for våre overtredelser, knust for våre misgjerninger; straffen lå på Ham for at vi skulle ha fred, og ved Hans sår er vi blitt helbredet».
Her ser vi korset ikke som nederlag, men som seier. Gjennom lidelse kommer helbredelse; gjennom offer kommer frelse.
Jesaja forutsier også Kristi stille utholdenhet: «Som et lam som føres bort for å slaktes, og som en sau som er stum foran dem som klipper den, slik åpnet Han ikke sin munn».
I prøvelsene som følger denne natten, gjør Jesus ikke motstand. Han forsvarer seg ikke. Hans stillhet er ikke svakhet, men guddommelig lydighet — en overgivelse til Faderens vilje.
Til slutt åpenbarer profeten dybden i dette mysteriet: «Han utøste sitt liv til døden… og bar manges synd».
Lidelsen er det fullkomne offer. Kristus gir seg selv helt og fullt, uten å holde noe tilbake, slik at mennesket kan forsones med Gud.
Når vi betrakter disse profetiske ordene, forstår vi at korset ikke var et historisk uhell, men en del av Guds evige frelsesplan.
Det Jesaja så i skygge, ser vi nå i fylde.
La oss i kveld nærme oss dette mysteriet med ærefrykt og takknemlighet. La oss reflektere over kjærligheten som førte Kristus til korset, og spørre oss selv: hvordan svarer vi på en slik kjærlighet?
Må vi lære å bære våre egne kors med tro.
Må vi omfavne ydmykhet, tålmodighet og tilgivelse.
Og må vi aldri glemme at gjennom Hans lidelse er evig liv gitt oss.
Med hjertelige faderlige ønsker om en velsignet påske
† Metropolitt Cleopas av Sverige og hele Skandinavia
🇬🇷
Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα
Επισκοπική Εγκύκλιος Μεγάλης Πέμπτης
9 Απριλίου 2026
Αγαπητοί Πατέρες και εν Χριστώ Αδελφοί,
Αγαπημένα μας παιδιά,
«700 μαστιγώματα και 50 κρανιακά, νυγμώδη τραύματα»!
Ο τίτλος της αποψινής ομιλίας δεν είναι σχήμα λόγου. Είναι εμπνευσμένος από σύγχρονες επιστημονικές μελέτες, που έχουν πραγματοποιηθεί επάνω στην Σινδόνη του Τορίνου.
Οι ερευνητές, με βάση την ανάλυση των κηλίδων αίματος και των αποτυπωμάτων, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το σώμα του Εσταυρωμένου φέρει ίχνη 700 μαστιγωμάτων, καθώς και δεκάδες τραύματα στην κεφαλή — 50 νυγμώδη τραύματα — που αποδίδονται στο αιχμηρό ακάνθινο στεφάνι.
Τα ευρήματα αυτά δεν έρχονται να αντικαταστήσουν την πίστη. Έρχονται να φωτίσουν, να επιβεβαιώσουν, μ᾽ έναν τρόπο συγκλονιστικό, αυτό που οι Ευαγγελιστές περιγράφουν με λιτότητα και θεολογικό βάθος.
Η ανάγνωση των Δώδεκα Ευαγγελικών αποσπασμάτων, μας εισάγει στο κέντρο της σωτηριολογικής ιστορίας, στο αποκορύφωμα της θείας Οικονομίας: το Πάθος του Κυρίου μας.
Ο ευαγγελιστής Ματθαίος γράφει: «… τὸν Ἰησοῦν φραγελλώσας παρέδωκεν ἵνα σταυρωθῇ».
Μία φράση κι όμως, πίσω από αυτή την φράση κρύβεται μία ανείπωτη σωματική κακοποίηση.
Ο ευαγγελιστής Ιωάννης προσθέτει: «οἱ στρατιῶται πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ».
Αυτό που η Γραφή περιγράφει με σεμνότητα, η επιστήμη σήμερα αποτυπώνει με ακρίβεια και το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό. Ο Χριστός υπέστη βασανιστήρια ακραίας βιαιότητας.
Όμως η Εκκλησία δεν στέκεται μόνο στο «πώς» υπέφερε ο Χριστός. Μας καλεί να κατανοήσουμε το «γιατί». Ο προφήτης Ησαΐας, αιώνες πριν, προαναγγέλλει: «Αὐτὸς ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν… καὶ τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν».
Ο πόνος του Χριστού δεν είναι απλώς ανθρώπινος πόνος. Είναι λυτρωτικός. Είναι εκούσιος. Είναι έκφραση αγάπης, σε συνδυασμό με την Άκρα Ταπείνωση.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι ο Χριστός «ουχί αναγκαζόμενος, αλλά εκών πάσχει», δηλαδή δεν υπέστη τα Πάθη από ανάγκη, αλλά από αγάπη προς τον άνθρωπο.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος διακηρύσσει ότι «ὁ ἀπαθὴς πάσχει», ότι Εκείνος που είναι απαθής κατά την θεότητά Του, προσλαμβάνει το πάθος, για να θεραπεύσει το ανθρώπινο γένος.
Ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος, με ποιητική δύναμη, βλέπει στο ακάνθινο στεφάνι την αντιστροφή της πτώσεως: τα αγκάθια της κατάρας της γης (από την εποχή του Αδάμ) μετατρέπονται σε στεφάνι δόξης διά του Χριστού.
Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας διδάσκει ότι κάθε πληγή του Χριστού είναι πηγή ιάσεως για τον άνθρωπο. Δεν υπάρχει τραύμα Του που να μην έχει σωτηριολογικό νόημα.
Ενώ ο Χριστός πορεύεται προς το Πάθος, ο λαός μεταβάλλεται. Από το «Ωσαννά» της Κυριακής των Βαΐων, στο «Σταύρωσον αυτόν» της Μεγάλης Πέμπτης.
Αυτή η δραματική μεταστροφή αποκαλύπτει την αστάθεια της ανθρώπινης καρδιάς. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σημειώνει ότι το πλήθος δεν κινείται από αλήθεια, αλλά από συμφέρον και εντυπώσεις.
Κι εδώ, το ερώτημα γίνεται προσωπικό: Πού βρισκόμαστε εμείς; Στο «Ωσαννά» ή στο «Σταύρωσον αυτόν»;
Διότι, κάθε φορά που επιλέγουμε την αμαρτία, κάθε φορά που αδιαφορούμε για τον συνάνθρωπο, κάθε φορά που αρνούμαστε την αλήθεια, συμμετέχουμε, όχι ιστορικά, αλλά υπαρξιακά στο Πάθος του Χριστού.
Τα «700 μαστιγώματα» γίνονται οι δικές μας πτώσεις. Τα «50 κρανιακά, νυγμώδη τραύματα» γίνονται οι δικές μας υπερηφάνειες και αμαρτίες του νου.
Κι όμως, μέσα σ᾽ αυτή την τραγικότητα, αναδύεται το μεγαλείο της θείας αγάπης. Ο Χριστός δεν αντιδρά με οργή. Δεν ζητά εκδίκηση. Αντιθέτως, από τον Σταυρό προσεύχεται: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι».
Αυτό είναι το σκάνδαλο της αγάπης. Αυτό είναι το μεγαλείο της συγχώρησης.
Ακόμη και η ελληνική λογοτεχνία, σε διάφορες εκφάνσεις της, αγγίζει αυτό το μυστήριο. Ο άνθρωπος, όταν έρχεται αντιμέτωπος με τον Σταυρό, δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος. Είτε θα συγκλονιστεί, είτε θα απομακρυνθεί. Δεν υπάρχει ουδετερότητα.
Η Μεγάλη Πέμπτη δεν είναι ημέρα απλής συγκίνησης. Είναι ημέρα απόφασης. Θα παραμείνουμε θεατές του Πάθους ή θα γίνουμε μέτοχοι της χάριτος;
Θα συνεχίσουμε ν᾽ αλλάζουμε εύκολα, όπως το πλήθος, ή θα σταθούμε σταθεροί στην αγάπη του Χριστού;
Ας αφήσουμε απόψε τα λόγια να γίνουν προσευχή. Ας αφήσουμε την γνώση να γίνει μετάνοια. Ας αφήσουμε το Πάθος του Χριστού να γίνει προσωπικό μας γεγονός.
Και τότε, τα «700 μαστιγώματα» και τα «50 κρανιακά, νυγμώδη τραύματα» δεν θα είναι απλώς αριθμοί. Θα γίνουν υπενθύμιση της άπειρης αγάπης του Θεού. Μίας αγάπης που δεν σταματά στον Σταυρό, αλλά οδηγεί στην Ανάσταση.
Με εγκάρδιες πατρικές ευχές για καλό Πάσχα
† ὁ Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας Κλεόπας
