🇳🇴
Kjære fedre og brødre i Kristus,
kjære barn,
Den store onsdag fremstiller to store skikkelser: den angrende syndige kvinnen som bringer myrra til Kristus, og Judas som går mot forræderiet. Mellom disse to holdningene er vi kalt til å velge vår egen vei.
I sentrum står i dag Den hellige oljevigsel, et sakrament til helbredelse, tilgivelse og barmhjertighet.
Allerede fra Det gamle testamente åpenbarer Gud seg som «barmhjertig og nådig, sen til vrede og rik på miskunn» (Salme 102). Hans barmhjertighet følger mennesket gjennom hele frelseshistorien.
Den hellige oljevigsel er en fortsettelse av Guds frelsesøkonomi. Som det står i Jakobs brev: «Er noen blant dere syk? La ham kalle på kirkens eldste… og la dem salve ham med olje». Oljen er knyttet til bønn, tilgivelse og helbredelse av sjel og kropp.
Den hellige Johannes Krysostomos understreker at Guds barmhjertighet overgår all menneskelig rettferdighet. Gud frelser ikke mennesket fordi det fortjener det, men fordi Han elsker det.
Den hellige Basilios den store ser i barmhjertigheten selve Guds natur, mens Isak Syreren sier at «den barmhjertiges hjerte brenner for hele skapningen».
Det er ikke tilfeldig at ordet «barmhjertighet» er knyttet til «olje». Slik oljen mykgjør og helbreder sår, slik mykgjør også barmhjertigheten menneskets hjerte og helbreder verdens sår.
Moderne ortodokse teologer som Johannes Romanides understreker at Guds barmhjertighet er en erfaring av liv i Kirken. Mennesket blir helbredet ikke bare moralsk, men eksistensielt gjennom Guds nåde.
Metropolitt Johannes Zizioulas understreker at frelsen er relasjon, og barmhjertigheten er måten Gud trer inn i denne relasjonen med mennesket.
Den store onsdag kaller oss til å bli bærere av barmhjertighet. La oss stå frem for Gud i ydmykhet, som den syndige kvinnen, og bringe Ham hjertets myrra — vår omvendelse og tillit.
Den hellige oljevigsel er en innbydelse til indre fornyelse. Det er Guds berøring av våre sår. Det er en forsikring om at uansett hvor dypt vårt fall er, er Guds barmhjertighet dypere.
La oss derfor nærme oss med tro. La oss be om Hans barmhjertighet og selv bli barmhjertige, slik at lyset av Guds kjærlighet til mennesket kan gjenspeiles i våre liv.
Med hjertelige faderlige ønsker om en velsignet påske
† Metropolitt Cleopas av Sverige og hele Skandinavia
🇬🇷
† Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας καὶ πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπα Ἐπισκοπικὴ Ἐγκύκλιος Μεγάλης Τετάρτης 8 Ἀπριλίου 2026
Αγαπητοί Πατέρες και εν Χριστώ Αδελφοί,
Αγαπημένα μας παιδιά,
Η Μεγάλη Τετάρτη προβάλλει δύο μεγάλες μορφές: την μετανοούσα αμαρτωλή γυναίκα, που προσφέρει μύρο στον Χριστό, και τον Ιούδα, που οδηγείται στην προδοσία. Ανάμεσα σ᾽ αυτές τις δύο στάσεις, καλούμεθα να επιλέξουμε την δική μας πορεία.
Στο κέντρο σήμερα βρίσκεται το Μυστήριο του Ιερού Ευχελαίου, ένα Μυστήριο θεραπείας, συγχώρησης και ελέους.
Από την Παλαιά Διαθήκη ήδη, ο Θεός αποκαλύπτεται ως «οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων, μακρόθυμος καὶ πολυέλεος» (Ψαλμ. 102). Το έλεος Του συνοδεύει τον άνθρωπο σε όλη την ιστορία της σωτηρίας.
Το Ιερό Ευχέλαιο είναι η συνέχιση της θείας οικονομίας. Όπως αναφέρει η Καθολική Επιστολή του Ιακώβου: «ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους… καὶ ἀλειψάτωσαν αὐτὸν ἐλαίῳ». Το έλαιον συνδέεται με την προσευχή, τη συγχώρηση και την ίαση της ψυχής και του σώματος.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι το έλεος του Θεού υπερβαίνει κάθε ανθρώπινη δικαιοσύνη. Ο Θεός δεν σώζει τον άνθρωπο επειδή το αξίζει, αλλά επειδή τον αγαπά.
Ο Μέγας Βασίλειος βλέπει στο έλεος την ίδια την φύση του Θεού, ενώ ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέει ότι «η καρδία του ελεήμονος καίεται υπέρ πάσης της κτίσεως».
Δεν είναι τυχαίο ότι η λέξη «έλεος» συνδέεται ετυμολογικά και θεολογικά με το «έλαιον». Όπως το λάδι μαλακώνει και θεραπεύει τις πληγές, έτσι και η ελεημοσύνη μαλακώνει την καρδιά του ανθρώπου και θεραπεύει τις πληγές του κόσμου.
Σύγχρονοι Ορθόδοξοι θεολόγοι, όπως ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης, επισημαίνει ότι το έλεος του Θεού είναι εμπειρία ζωής μέσα στην Εκκλησία. Ο άνθρωπος θεραπεύεται, όχι μόνο ηθικά, αλλά υπαρξιακά, μέσα από την χάρη του Θεού.
Ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης Ζηζιούλας υπογραμμίζει ότι η σωτηρία είναι σχέση· και το έλεος είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Θεός εισέρχεται σ᾽ αυτή την σχέση με τον άνθρωπο.
Η Μεγάλη Τετάρτη μάς καλεί να γίνουμε κι εμείς «φορείς ελέους». Να σταθούμε ενώπιον του Θεού με ταπείνωση, όπως η αμαρτωλή γυναίκα, και να Του προσφέρουμε το «μύρο» της καρδιάς μας, την μετάνοια και εμπιστοσύνη μας.
Το Ιερό Ευχέλαιο είναι πρόσκληση για εσωτερική ανακαίνιση. Είναι το άγγιγμα του Θεού στις πληγές μας. Είναι η διαβεβαίωση ότι, όσο βαθιά και αν είναι η πτώση μας, το έλεος του Θεού είναι βαθύτερο.
Ας πλησιάσουμε, λοιπόν, με πίστη. Ας ζητήσουμε το έλεος Του κι ας γίνουμε κι εμείς ελεήμονες, ώστε να αντανακλάται στην ζωή μας το φως της θείας φιλανθρωπίας.
Με εγκάρδιες πατρικές ευχές για καλό Πάσχα
† ὁ Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας Κλεόπας
